Featured

Destek ve Hareket Sistemi 1. Bölüm İsabet Akademi

Yükleniyor...
619 İzlenme
Published

İskeletin temel yapısını kemik doku, kıkırdak doku ve eklemler oluşturur. Kas sistemi ile birlikte hareketi sağlar. Vücuda şekil ve desteklik verir. Yapısını oluşturan kemikler, vücutta ihtiyaç duyulan bazı temel mineralleri depolar. Kaslara ve iç organlara tutunma yüzeyi oluşturur. Beyin, kalp, akciğer gibi iç organları korur. Kemikte bulunan kırmızı kemik iliği hücrelerinde kan hücrelerinin üretimi gerçekleşir. İnsanda iskelet; baş, gövde ve üyeler (kollar ve bacaklar) olmak üzere üç kısımdan oluşur. İnsanda iskelet embriyonik dönemin ilk aylarında kıkırdak veya bağ dokusundan oluşur. Sonraki aylarda kemik dokuyu oluşturur. Kemik dokusunu oluşturan hücrelere osteosit, ara maddeye ise osein denir. Osein inorganik ve organik maddelerden oluşur. Organik kısmı yüksek oranda protein yapısında kollajen liflere sahiptir. İnorganik kısmında ise; kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat, potasyum, magnezyum bulunur. Osteositler yıldız şekline benzerler, dokuda Iakün adı verilen boşluklarda bulunurlar ve birbirlerine sitoplazmik uzantılarla bağlanırlar. Kemiklerin dışında periost denilen kemik zarı bulunur. Periost bağ dokudan oluşmuştur ve çok sayıda sinir ve kan damarı taşır. Çocuklarda kemik dokuda organik madde oranı fazla inorganik madde oranı azdır. Yaşlılıkla birlikte organik madde oranı azalır, inorganik madde oranı artar. Bu durum yaşlılarda kemik kırılganlığının yüksek, onarımının ise düşük olmasına neden olur. Kemik dokusu yapısına göre sıkı (sert) ve süngerimsi kemik doku olmak üzere iki grupta incelenir. Uzun, kısa, yassı, düzensiz şekilli tüm kemiklerin yapısında bulunur. Uzun kemiklerin gövdesini, diğer kemiklerin dış yüzeyini Örter. Görünümü iç içe daireler şeklinde sıralanmış Iamelli yapıdadır. Lamellerin ortasında havers kanalı bulunur. Havers kanalından kan damarları ve sinirler geçer. Havers kanallarını birbirine volkman kanalları bağlar.
İki ucu şişkin silindir şeklinde olan kemiklerdir. Uzun kemiklerin ucundaki şişkin kısma baş kısmı silindir şeklindeki bölgeye ise gövde kısmı denir. Uzun kemiklerin baş kısmı üzeri sıkı kemik dokuyla kaplı süngerimsi kemik dokudan meydana gelmiştir. Süngerimsi dokunun boşluklarında kırmızı kemik iliği bulunur. Gövde kısmı sıkı kemik dokusundan oluşur. Orta kısmında sarı kemik iliği bulunur. Uzun kemiklerin baş ve gövdesi arasında kemiğin boyuna uzamasını sağlayan kıkırdak dokudan yapılmış epifiz plağı bulunur. Epifiz plağı 21-23 yaşından sonra kemikleştiği için bireyde boyca uzama durur. Vücudumuzdaki uzun kemikler ön kol, dirsek, pazu, uyluk, kaval ve baldır kemikleridir. Kemik gelişiminde etkili olan hormonlardan kalsitonin; kandan kemiğe kalsiyum geçişini, parathormon; kemikten kana kalsiyum geçişini sağlar. Büyüme hormonu olan STH (somatotropik hormon) epifiz plağına etki ederek uzun kemiklerin boyca uzamasını sağlar. Kemik gelişiminde etkili olan vitaminlerden D vitamini kemiklerde kalsiyum ve fosfat birikiminde etkilidir.
D vitamini eksikliğinde kemiklerde yumuşama ve eğilme oluşur. Bu durum çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde osteomalazi olarak adlandırılan kemik hastalığına neden olur. Kemik dokuda ara maddenin azalmasıyla görülen hastalığa da Osteoporoz denir. Kemik gelişiminde A ve C vitaminleri etkilidir. A vitamini eksikliğinde kemik büyümesi yavaşlar, C vitamini eksikliğinde ise kemiklerde zayıflama ve kırılma görüIür. Kemik gelişiminde ve kemiklerin şekil almasında en fazla etkisi olan faktör genetik özelliklerdir. Dengeli ve düzenli beslenme ile spor yapmak ta kemik gelişiminde etkili olan çevresel faktörlerdendir. İnsan iskeleti embriyonik dönemde kıkırdak yapısındadır. İskelet mineral birikimiyle kemikleşir. Eklem bölgesinde, kaburga uçlarında ve bazı vücut bölgelerinde kemikleşme olmaz ve bu bölgeler hayat boyu kıkırdak olarak kalır. Uzun kemiklerin uç bölgelerinde bulunan epifiz plağı kıkırdak yapıdadır, sonradan kemikleşir. Kıkırdak doku hücrelerine kondrosit, hücreler arası maddeye ise kondrin denir. Kondrositler yuvarlak veya oval şekillidir. Çekirdekleri büyüktür. Bir veya birkaç kıkırdak hücresi kapsül adı verilen yapı içerisinde bir araya gelirler. Kıkırdak dokuda kan damarı yoktur.

Kategori
11. Sınıf Biyoloji Biyoloji
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.