Featured

Solunum İsabet Akademi

Yükleniyor...
620 İzlenme
Published

Canlılarda hücrelerin yaşamsal faaliyetlerinin sürmesi için oksijen gazına ihtiyaç duyulur. Metabolizma faaliyetleri sonucu oluşan karbondioksitin canlıdan uzaklaştırılması gerekir. Bu amaçla gelişmiş yapılı bazı canlılar soluk alıp verirler. Canlıların çeşitli solunum yapılarını (deri, solungaç, trake, akciğer gibi) kullanarak vücutlarından karbondioksiti uzaklaştırıp oksijeni almalarına dış solunum denir. Akciğer solunumu yapan canlılarda soluk alıp vermenin amacı dış solunumu sağlamaktır. Vücuda alınan oksijenin hücrelere taşınıp hücre içine geçişi ve karbondioksitin hücreden çıkarak solunum organına taşınıp uzaklaştırılması sırasında hücre içine gaz giriş çıkışına iç solunum denir. Hücre içine alınan oksijen gazını kullanan hücreler organik besin monomerlerini enerji elde etmek için karbondioksit ve suya kadar parçalarlar buna ise hücresel solunum denir. Canlılarda hücresel solunumun temel amacı ATP sentezlemektir. Hücresel solunum sadece oksijen kullanılarak degil bazı canlılarda oksijen kullanılmadan da gerçekleşir. Hücresel solunum oksijenin görev yapıp yapmamasına göre ikiye ayrılır.
Oksijensiz Solunum (Fermantasyon)
Hücre içinde organik besin yapıtaşlarının oksijen kullanılmadan enzimler katalizörlüğünde daha küçük moleküllere parçalanarak açığa çıkan enerjiyle ATP sentezlenmesine oksijensiz solunum (fermantasyon) denir. Bira mayası, yoğurt bakterisi, omurgalılarda çizgili kas hücresi, alyuvar gibi çeşitli canlı ve hücrelerde gerçekleşir. Hücrenin sadece sitoplazmasında meydana gelir. Besin monomeri kendini oluşturan en küçük birimlere değil, organik bir ara bileşiğe kadar parçalanır. Besinler tam olarak parçalanmadığından yapısındakÜ enerjinin tamamı açığa çıkmaz. Oluşan organik yapılı son ürünün yapısında enerjinin çoğu kalır. Oksijensiz solunum iki aşamada gerçekleşir. İlk aşama oksijensiz ve oksijenli solunum yapan canlıların tümünde gerçekleşen glikoliz; ikinci aşama ise son ürün evresidir. 4 Oksijensiz solunumda ATP sentezi sadece glikoliz aşamasında gerçekleşir. Son ürün evresinde ATP üretimi ya da tüketimi olmaz. Buna rağmen son ürün evresi tepkimeleri her zaman gerçekleşir. Bu durumun iki sebebi vardır.
1. Son ürün etkisini ortadan kaldırmak: Glikolizin son ürunü olan pirüvik asidin ortamda birikmesi enzimlerin çalışmasını önler ve solunum tepkimelerini durdurur.
2. İndirgenen NAD'Iarı yükseltgeyerek tekrar kullanılabilir hale getirmek: Glikolizde NAD molekülleri H* alarak indirgenir. Hidrojen taşıyıcısı olan koenzimlerin (NAD) tekrar kullanılabilmesi için yükseltgenmesi gerekir. Bu da son ürün evresi tepkimeleriyle sağlanır.

Kategori
11. Sınıf Biyoloji Biyoloji
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.